Μόνο τον μήνα Οκτώβριο δέχθηκαν επίθεση 28 πλοία - Συνολικά έχουν χτυπηθεί 113 πλοία στα Στενά του Ορμούζ από την έναρξη των εχθροπραξιών
Ο μήνας Οκτώβριος ήταν ο χειρότερος μήνας για επιθέσεις σε εμπορικά πλοία στο Στενό του Ορμούζ και στις κοντινές πλωτές οδούς, σύμφωνα με στοιχεία που συγκέντρωσε ένα think tank με έδρα την Ουάσινγκτον, το οποίο παρακολουθεί περιστατικά θαλάσσιας ασφάλειας παγκοσμίως από το 2017.
«Ο Οκτώβριος έχει καταγράψει τον υψηλότερο αριθμό επιθέσεων σε πλοία που έχουν καταγραφεί ποτέ», δήλωσε ο Νόαμ Ρέινταν, ανώτερος συνεργάτης στο Ινστιτούτο Πολιτικής της Ουάσινγκτον για την Εγγύς Ανατολή.
Ο Ν. Raydan, ο οποίος διατηρεί τον διαδραστικό χάρτη ναυτιλιακών περιστατικών του ινστιτούτου, έχει καταγράψει 28 επιβεβαιωμένες και αναφερόμενες επιθέσεις στο Στενό του Ορμούζ και στις γύρω πλωτές οδούς τον Οκτώβριο και 113 από την έναρξη του πολέμου ΗΠΑ-Ισραήλ με το Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου.
Ο χάρτης του ινστιτούτου δείχνει ότι οι περισσότερες επιθέσεις που έλαβαν χώρα τον Σεπτέμβριο και τον Οκτώβριο έγιναν στα Στενά του Ορμούζ.
Ο αριθμός αυτός συμφωνεί σε γενικές γραμμές με τα στοιχεία του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού (IMO), ο οποίος κατέγραψε συνολικά 120 περιστατικά στο Στενό του Ορμούζ και στην ευρύτερη Μέση Ανατολή από την έναρξη της σύγκρουσης με το Ιράν.
Ο ΙΜΟ απαριθμεί περισσότερα από 30 υπερδεξαμενόπλοια, ή πολύ μεγάλα πλοία μεταφοράς αργού πετρελαίου (VLCCs), που υπέστησαν ζημιές κατά τη διάρκεια των επιθέσεων, συμπεριλαμβανομένων 11 μόνο τον Οκτώβριο, σύμφωνα με μια ανασκόπηση του Reuters στη λίστα του ΙΜΟ και στα δεδομένα πλοίων του MarineTraffic.
Κάθε VLCC μπορεί να μεταφέρει περίπου 2 εκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου. Τα καταχωρημένα πλοία αντιπροσωπεύουν περίπου το 3,5% του συνολικού παγκόσμιου στόλου VLCC, ο οποίος ξεπερνά τα 900.
Περισσότερα δεξαμενόπλοια δέχτηκαν επιθέσεις, καθώς οι πλοιοκτήτες έγιναν ολοένα και πιο πρόθυμοι να φορτώσουν φορτία εντός του Κόλπου, δελεασμένοι από τις ημερήσιες τιμές μεταφοράς που ξεπερνούσαν το 1 εκατομμύριο δολάρια και τις μεγαλύτερες εκπτώσεις που προσέφεραν οι περιφερειακοί παραγωγοί έναντι του παλαιού Brent.
«Ο Οκτώβριος του 2026 έχει αναδειχθεί ως η πιο έντονη περίοδος θαλάσσιων επιθέσεων εντός και γύρω από το Στενό του Ορμούζ από την κλιμάκωση των εχθροπραξιών τον Μάρτιο», δήλωσε η εταιρεία συμβούλων Marisks, με έδρα την Ελλάδα.
Μεταξύ 5 και 11 Οκτωβρίου, δέχτηκαν επιθέσεις δώδεκα πλοία, σημειώνοντας επίσης τον υψηλότερο εβδομαδιαίο αριθμό επιθέσεων από την έναρξη της σύγκρουσης, ανέφερε επίσης.
Εντείνοντας τις επιθέσεις, το Ιράν επιδιώκει να επιβραδύνει την ανάκαμψη των αποστολών και να διατηρήσει την πίεση στις παγκόσμιες αγορές ενέργειας ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών των ΗΠΑ τον Νοέμβριο, δήλωσε ο Ν. Raydan.
Νωρίτερα αυτόν τον μήνα, το Reuters ανέφερε ότι η Τεχεράνη υιοθέτησε τέτοιες τακτικές, επικαλούμενο δύο ανώτερους Ιρανούς αξιωματούχους.
Η UKMTO, η βρετανική υπηρεσία ασφάλειας στη θάλασσα , η οποία κατέγραψε 135 περιστατικά που σχετίζονται με τη σύγκρουση ΗΠΑ-Ιράν μέχρι τις 16 Οκτωβρίου, δήλωσε ότι δυσκολεύεται να αποτυπώσει ολόκληρη την εικόνα λόγω ανεπαρκούς εθελοντικής αναφοράς από τους φορτωτές.
Τα στοιχεία του UKMTO έδειξαν επίσης απότομη αύξηση των ζημιών στα πλοία που προκλήθηκαν από επιθέσεις τον Οκτώβριο.
Τι υποστηρίζουν οι εταιρείες ασφαλείας
Η περιφερειακή ναυτιλιακή απειλή παραμένει σοβαρή, αν και κατά την τελευταία περίοδο παρατηρήθηκε μείωση στον αριθμό των νέων, επιβεβαιωμένων επιθέσεων κατά εμπορικών πλοίων, σε σύγκριση με τον εξαιρετικά υψηλό ρυθμό που καταγράφηκε νωρίτερα τον Οκτώβριο.
Το κυριότερο νέο περιστατικό που αφορά εμπορικό πλοίο είναι μια επίθεση, για την οποία υπήρξε καθυστέρηση στην ενημέρωση, εναντίον ενός αγνώστου ταυτότητας δεξαμενόπλοιου που έπλεε προς έξοδο από την περιοχή, περίπου 7 ναυτικά μίλια βορειοανατολικά του Λιμάχ (Limah) στο Ομάν, στις 22 Οκτωβρίου.
Το πλοίο χτυπήθηκε από άγνωστο βλήμα ενώ διέπλεε τα Στενά του Ορμούζ, αλλά παρέμεινε ικανό να συνεχίσει το ταξίδι του προς τον επόμενο λιμένα προορισμού. Μέχρι σήμερα, δεν έχει επιβεβαιωθεί από ανεξάρτητες πηγές καμία άλλη επίθεση κατά εμπορικού πλοίου.
Αυτό θα πρέπει, προς το παρόν, να εκληφθεί ως μια βραχυπρόθεσμη μείωση στον ρυθμό των επιθέσεων και όχι ως ένδειξη αποκλιμάκωσης.
Το επιχειρησιακό περιβάλλον γύρω από τα Στενά του Ορμούζ παραμένει εξαιρετικά ασταθές. Το περιστατικό στο Λιμάχ καταδεικνύει για άλλη μια φορά ότι τα πλοία που χρησιμοποιούν τη νότια διαδρομή, μέσω Ομάν, παραμένουν εκτεθειμένα σε άμεσες επιθέσεις.
Παράλληλα, η ιρανική επιτήρηση, οι πιέσεις σχετικά με τις ακολουθούμενες διαδρομές, η στρατιωτική δραστηριότητα και η διαρκής αβεβαιότητα όσον αφορά τον κίνδυνο από νάρκες, συνθέτουν ένα περίπλοκο περιβάλλον απειλών και για τις δύο καθιερωμένες διαδρομές διέλευσης.
Παρ’ όλα αυτά, η εμπορική ναυτιλιακή κίνηση συνεχίζει να διέρχεται από τα Στενά σε σημαντικούς αριθμούς, κυρίως μέσω ειδικών ρυθμίσεων που δεν είναι πάντα ορατές στο δημόσιο σύστημα AIS.
Η συνεχιζόμενη επιτυχία αυτών των διελεύσεων είναι κρίσιμης σημασίας από ασφαλιστική άποψη, καθώς αποδεικνύει ότι τα Στενά του Ορμούζ δεν είναι εμπορικά απροσπέλαστα.
Επομένως, το κύριο ερώτημα για τους ασφαλιστές δεν είναι απλώς αν ένα πλοίο σκοπεύει να εισέλθει στα Στενά, αλλά το πώς σκοπεύει να πραγματοποιήσει τη διέλευση, υπό ποιες ρυθμίσεις και με ποια μέτρα μετριασμού του κινδύνου.
Πρόσφατες επιθέσεις κατέδειξαν την έκθεση σε κινδύνους για πλοία που βρίσκονται εν πλω, αγκυροβολημένα ή κατά τη διάρκεια επιχειρήσεων μεταφόρτωσης φορτίου μεταξύ πλοίων (STS), ακόμη και σε τοποθεσίες που απέχουν σημαντικά από το στενό του Ορμούζ, ένα κρίσιμο σημείο διέλευσης.
Ως εκ τούτου, οι περίοδοι παραμονής σε σταθερή θέση και η προβλέψιμη χωροθέτηση των πλοίων εξακολουθούν να απαιτούν ιδιαίτερη προσοχή.
Παράλληλα, κατά τη διάρκεια του Σαββατοκύριακου, καταγράφηκε ένα ακόμη περιστατικό που υποδηλώνει κλιμάκωση της έντασης στην περιοχή του Ορμούζ.
Ο ιρανικός στρατός ανακοίνωσε στις 25 Οκτωβρίου ότι τα συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας κατέρριψαν ένα αμερικανικό drones.
Δεν έχει επιβεβαιωθεί κάποια τέτοια επίθεση, ωστόσο η απειλή διευρύνει το πεδίο της θαλάσσιας ασφάλειας, επεκτείνοντάς το πέρα από τα πλοία και τους λιμένες, ώστε να συμπεριλάβει κρίσιμες ψηφιακές υποδομές και υποδομές επικοινωνιών.
Στην Ερυθρά Θάλασσα
Το περιβάλλον της Ερυθράς Θάλασσας έχει επίσης αποκτήσει μεγαλύτερη σημασία κατά την ανασκοπούμενη περίοδο.
Οι δυνάμεις των Χούθι έχουν εντείνει τις επιθέσεις και τις απειλές τους κατά των ενεργειακών και αεροπορικών υποδομών της Σαουδικής Αραβίας, στοχεύοντας μεταξύ άλλων το Γιανμπού (Yanbu), το Ράμπιγκ (Rabigh), τον αγωγό «Ανατολής-Δύσης» (East-West Pipeline) και τις σχετικές εγκαταστάσεις άντλησης.
Οι σαουδαραβικές δυνάμεις ανέφεραν ότι αναχαίτισαν βαλλιστικούς πυραύλους που κατευθύνονταν προς το Γιανμπού και το Ταΐφ.
Το Γιανμπού αποκτά ολοένα και μεγαλύτερη στρατηγική σημασία, καθώς παρέχει στη Σαουδική Αραβία την κύρια εναλλακτική οδό, πέραν του Ορμούζ, για την εξαγωγή αργού πετρελαίου σε μεγάλη κλίμακα.
Η Γαλλία ανακοίνωσε ότι θα αναπτύξει στρατιωτικό προσωπικό, συστήματα ραντάρ και αμυντικά συστήματα, με σκοπό την προστασία του Γιανμπού και των συναφών ενεργειακών υποδομών της Σαουδικής Αραβίας.
Ο Πρόεδρος Μακρόν χαρακτήρισε ρητά την ανάπτυξη αυτή ως αμυντική, τονίζοντας ότι αποσκοπεί στην προστασία της συγκεκριμένης τοποθεσίας και όχι στην άμεση εμπλοκή της Γαλλίας στη σύγκρουση.
Η κίνηση αυτή έχει άμεση σχέση με τους κινδύνους στη ναυτιλία, καθώς καταδεικνύει ότι η ασφάλεια των σαουδαραβικών υποδομών εξαγωγής στην Ερυθρά Θάλασσα αντιμετωπίζεται πλέον ως ζήτημα ευρύτερης διεθνούς ενεργειακής ασφάλειας.
Η γαλλική πρωτοβουλία εντάσσεται επίσης σε ένα ευρύτερο ευρωπαϊκό πλαίσιο ανησυχίας σχετικά με τη διαθεσιμότητα και τις τιμές των καυσίμων.
Κατά την πρόσφατη επίσκεψη του Μακρόν στον Κόλπο, το Μπαχρέιν, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και η Σαουδική Αραβία φέρονται να δεσμεύτηκαν για την παροχή επιπλέον ποσοτήτων ντίζελ στην εταιρεία TotalEnergies, ενώ το Κατάρ συμφώνησε στην προμήθεια επιπλέον ποσοτήτων υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) για τη γαλλική αγορά.
Αν και αυτό δεν συνιστά μια άμεση συμφωνία ανταλλαγής ντίζελ με στρατιωτική υποστήριξη, αναδεικνύει τη στενή πλέον διασύνδεση μεταξύ της ενεργειακής ασφάλειας στην Ερυθρά Θάλασσα, του ευρωπαϊκού εφοδιασμού σε καύσιμα και της στρατιωτικής προστασίας κρίσιμων υποδομών εξαγωγής.
Δεν έχει επιβεβαιωθεί κάποια νέα, διαρκής εκστρατεία των Χούθι κατά της εμπορικής ναυτιλίας στο Μπαμπ ελ Μαντέμπ. Ωστόσο, η διατήρηση των δυνατοτήτων των Χούθι και η κλιμάκωση των ενεργειών τους παραμένει ως μεγάλος κίνδυνος.
Η ευρύτερη περιφερειακή σύγκρουση παραμένει εξαιρετικά ασταθής και αυτή την περίοδο, δεν υπήρξε καμία επιβεβαιωμένη διπλωματική ή στρατιωτική εξέλιξη ικανή να μειώσει ουσιαστικά την απειλή για την εμπορική ναυτιλία.
Το Ιράν συνεχίζει να ασκεί πίεση στην περιοχή του Ορμούζ μέσω επιτήρησης, ελέγχου δρομολογίων, στρατιωτικής παρουσίας και επαναλαμβανόμενων προειδοποιήσεων προς τα πλοία τα οποία κρίνει ότι δεν συμμορφώνονται με τις απαιτήσεις του.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες συνεχίζουν να υποστηρίζουν την απρόσκοπτη εμπορική κίνηση, διατηρώντας παράλληλα την επιβολή αποκλεισμού έναντι δραστηριοτήτων που συνδέονται με το Ιράν.
Το επιχειρησιακό περιβάλλον που διαμορφώνεται παραμένει ασυνήθιστο, καθώς σημαντική εμπορική κίνηση συνεχίζει να διεξάγεται μέσω μιας θαλάσσιας οδού όπου αντίπαλοι στρατιωτικοί δρώντες επιχειρούν ταυτόχρονα να ασκήσουν έλεγχο.
Στο Μπαντάρ Αμπάς
Η αναφερόμενη αναχαίτιση ή κατάρριψη ενός μη επανδρωμένου αεροσκάφους των ΗΠΑ πάνω από το Μπαντάρ Αμπάς εισάγει έναν πρόσθετο κίνδυνο κλιμάκωσης.
Ο στρατός του Ιράν δήλωσε ότι ένα αμερικανικό μη επανδρωμένο αεροσκάφος (drone) καταρρίφθηκε πάνω από το Μπαντάρ Αμπάς την Κυριακή.
Δεν υπάρχουν ακόμη περαιτέρω πληροφορίες που να διευκρινίζουν εάν το περιστατικό θα οδηγήσει σε αντίποινα από την πλευρά των ΗΠΑ.
Το Μπαντάρ Αμπάς είναι ιδιαίτερα σημαντικό λόγω της εγγύτητάς του στο Στενό του Ορμούζ και της συγκέντρωσης ιρανικών ναυτικών και στρατιωτικών υποδομών σε αυτό.
Τυχόν νέα πλήγματα στην περιοχή θα αύξαναν την πιθανότητα για εσφαλμένη ταυτοποίηση, κινδύνους από συντρίμμια, δραστηριότητα αεράμυνας, ηλεκτρονικές παρεμβολές, προσωρινούς περιορισμούς στη ναυσιπλοΐα καθώς και για παράπλευρη έκθεση εμπορικών πλοίων που διέρχονται από το Στενό.
Μια άλλη ανησυχητική εξέλιξη αφορά τις υποδομές υποθαλάσσιων επικοινωνιών.
Ιρανοί αξιωματούχοι έχουν δηλώσει ότι υπάρχουν σχέδια για στοχοποίηση υποθαλάσσιων καλωδίων στον Κόλπο, καθώς και για παρεμπόδιση των εργασιών επισκευής τους, σε περίπτωση που επαναληφθούν σοβαρές επιθέσεις κατά του Ιράν.
Δεν έχει επιβεβαιωθεί καμία επίθεση κατά υποδομών υποθαλάσσιων επικοινωνιών.
Ωστόσο, η απειλή κρίνεται αρκούντως αξιόπιστη ώστε να συμπεριληφθεί στη συνολική εικόνα της περιφερειακής ναυτικής ασφάλειας, καθώς μια ενδεχόμενη διατάραξη θα μπορούσε να επηρεάσει, τις λιμενικές λειτουργίες, τις χρηματοοικονομικές συναλλαγές, τις επικοινωνίες μεταξύ πλοίων και ξηράς, την τεκμηρίωση φορτίων και τις περιφερειακές υπηρεσίες cloud services, τα συστήματα υποστήριξης ναυσιπλοΐας, καθώς τα λιμάνια, οι ενεργειακές υποδομές, τα συστήματα ναυσιπλοΐας, τα καλώδια επικοινωνιών και τα χερσαία συστήματα είναι πλέον όλα κρίσιμα για τη συνέχεια των ναυτιλιακών δραστηριοτήτων.
Ως εκ τούτου, η αξιολόγηση των κινδύνων πολέμου θα πρέπει, σε όλο και μεγαλύτερο βαθμό, να εξετάζει κατά πόσον οι υποδομές που υποστηρίζουν το πλοίο παραμένουν λειτουργικές μετά από μια ευρύτερη περιφερειακή επίθεση.
Το Στενό παραμένει φυσικά πλεύσιμο, αλλά εκτεθειμένο σε σοβαρή απειλή.
Το κυριότερο περιστατικό σημειώθηκε περίπου 7 ναυτικά μίλια βορειοανατολικά του Limah, στο Ομάν.
Ένα μη ταυτοποιημένο δεξαμενόπλοιο, το οποίο έπλεε προς έξοδο από την περιοχή, χτυπήθηκε από άγνωστο βλήμα περίπου στις 17:15 UTC, στις 22 Οκτωβρίου. Το περιστατικό αναφέρθηκε με καθυστέρηση, στις 23 Οκτωβρίου.
Το δεξαμενόπλοιο παρέμεινε ικανό να συνεχίσει την πορεία του προς τον επόμενο λιμένα προορισμού του.
Μέχρι τη χρονική στιγμή που ολοκληρώθηκε η συλλογή στοιχείων, δεν είχε καταγραφεί άλλη επιβεβαιωμένη επίθεση εναντίον εμπορικού πλοίου.
Το περιστατικό είναι επιχειρησιακά σημαντικό, καθώς έλαβε χώρα στην πλευρά του Στενού που ανήκει στο Ομάν και ακολουθεί μια διαπιστωμένη συγκέντρωση επιθέσεων εναντίον πλοίων που χρησιμοποιούν τη νότια διαδρομή διέλευσης.
Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα εβδομαδιαία επικαιροποιημένα στοιχεία, 57 από τις 79 επιθέσεις με βλήματα που αναφέρθηκαν από τις 6 Ιουλίου σημειώθηκαν στη νότια διαδρομή.
Αυτό δεν θα πρέπει να ερμηνεύεται ως απόδειξη ότι η βόρεια διαδρομή είναι γενικά ασφαλέστερη.
Η νότια διαδρομή εξακολουθεί να εξυπηρετεί μεγάλο μέρος της διεθνούς ναυτιλιακής κίνησης, συμπεριλαμβανομένων πλοίων που διαχειρίζονται ή διευκολύνονται από διεθνείς οντότητες και, ως εκ τούτου, παρουσιάζει μεγαλύτερη συγκέντρωση διαθέσιμων στόχων.
Η εμπορική ναυτιλιακή κίνηση παραμένει σημαντικά χαμηλότερα από τα επίπεδα προ της έναρξης της σύγκρουσης, ωστόσο συνεχίζεται η διέλευση σημαντικού αριθμού πλοίων.
Τα πιο πρόσφατα συγκεντρωτικά στοιχεία του επταημέρου καταγράφουν 127 διελεύσεις προς την περιοχή, εισερχόμενα και 114 διελεύσεις προς έξοδο, περιλαμβάνοντας τόσο την κίνηση που εντοπίζεται μέσω συστημάτων AIS όσο και τη ναυτιλιακή κίνηση που πραγματοποιείται με ειδική διευκόλυνση και αναφέρεται ξεχωριστά.
Η διαφορά μεταξύ της κίνησης που είναι ορατή μέσω AIS και της κίνησης που πραγματοποιείται με ειδική διευκόλυνση παραμένει σημαντική.
Γενική διαπίστωση είναι ότι το Στενό παραμένει ένα περιβάλλον διέλευσης που χαρακτηρίζεται από ελεγχόμενη σύγκρουση.
Το περιστατικό στο Limah ενισχύει την άποψη ότι η επιλογή διαδρομής, από μόνη της, δεν αρκεί για την εξάλειψη του κινδύνου από εχθρικές ενέργειες (kinetic exposure).
Οι βασικές επιχειρησιακές διακρίσεις παραμένουν ανάλογα με το αν ένα πλοίο, πλέει ανεξάρτητα, κινείται στο πλαίσιο διευθέτησης που υποστηρίζεται από στρατιωτικές δυνάμεις, πλέει βάσει διευθέτησης δρομολόγησης που αναγνωρίζεται από το Ιράν ή επιχειρεί τη διέλευση χωρίς κανενός είδους συντονισμό.
Κάθε μία από αυτές τις περιπτώσεις συνεπάγεται ένα ουσιαστικά διαφορετικό προφίλ κινδύνου και συμβουλευτικές οδηγίες για τον μετριασμό κινδύνων
Τα σχέδια διέλευσης, τονίζουν οι αναλυτές, θα πρέπει να εξακολουθούν να περιλαμβάνουν, επιβεβαιωμένη διαδρομή, προβλεπόμενες ρυθμίσεις αναφοράς, ανεξάρτητη παρακολούθηση, διαδικασίες ναυσιπλοΐας σε συνθήκες υποβαθμισμένης λειτουργίας του GNSS, πρωτόκολλα επικοινωνίας, ετοιμότητα του μηχανοστασίου, ετοιμότητα για τον έλεγχο ζημιών καθώς και προ-συμφωνημένες οδηγίες για την περίπτωση λήψης αντικρουόμενων εντολών μέσω VHF.
Δεν έχει εντοπιστεί καμία ουσιαστική αλλαγή στο υφιστάμενο πλαίσιο δρομολόγησης μεταξύ Ιράν και Ομάν.Τόσο οι βόρειες όσο και οι νότιες επιλογές δρομολόγησης εξακολουθούν να χρησιμοποιούνται, υπό διαφορετικές επιχειρησιακές ρυθμίσεις.
Το πραγματικό επιχειρησιακό περιβάλλον παραμένει πιο σημαντικό από την πολιτική ερμηνεία του νομικού καθεστώτος της κάθε διαδρομής.
Η ουδέτερη εμπορική ναυσιπλοΐα συνεχίζεται, ωστόσο τα πλοία παραμένουν εκτεθειμένα στην ιρανική επιτήρηση και στρατιωτική δραστηριότητα, ανεξάρτητα από τα αναγνωρισμένα δικαιώματα διέλευσης.
Η πρόσφατη ανάλυση της κίνησης υποδεικνύει ότι πολλά πλοία, τα οποία εκπέμπουν σήμα μέσω του συστήματος AIS, εξακολουθούν να χρησιμοποιούν την ιρανική διαδρομή, ενώ ένας σημαντικά μεγαλύτερος όγκος κίνησης πραγματοποιείται μέσω διευθετήσεων που δεν είναι σταθερά ορατές στα δημόσια συστήματα AIS.
Η επιλογή της βόρειας διαδρομής απαιτεί πρόσθετη αξιολόγηση όσον αφορά τις κυρώσεις και τη συμμόρφωση.
Μια βόρεια διαδρομή ενδέχεται να φαίνεται επιχειρησιακά προτιμότερη για ένα συγκεκριμένο πλοίο, αλλά θα μπορούσε να δημιουργήσει πρόσθετους κινδύνους που σχετίζονται με κυρώσεις, τραπεζικά ζητήματα, ασφάλιση ή συμβατικές υποχρεώσεις, ανάλογα με τον τρόπο διευθέτησης της διέλευσης.
Ο κίνδυνος των ναρκών
Δεν έχει εντοπιστεί κανένα νέο περιστατικό πρόσκρουσης σε νάρκη που να έχει επιβεβαιωθεί από ανεξάρτητη πηγή.
Ο προγενέστερος ισχυρισμός του Ιράν ότι τρία πλοία προσέκρουσαν σε νάρκες δυτικά του Ορμούζ παραμένει ανεπιβεβαίωτος.
Δεν έχουν προκύψει ονόματα πλοίων ούτε πληροφορίες για απώλειες, επιβεβαιωμένες από ανεξάρτητη πηγή, που να επαρκούν ώστε να ενταχθούν αυτοί οι ισχυρισμοί στην επιβεβαιωμένη αλληλουχία περιστατικών.
Συνεπώς, το καθιερωμένο Σύστημα Διαχωρισμού Κυκλοφορίας (TSS) δεν θα πρέπει ακόμη να θεωρείται ότι έχει επανέλθει στην κανονική λειτουργία περιόδου ειρήνης.
Προγενέστερες επιχειρήσεις εξουδετέρωσης ναρκών έχουν καταστήσει δυνατές ορισμένες διελεύσεις μέσω περιοχών που έχουν ελεγχθεί.
Αυτό δεν σημαίνει ότι ο ευρύτερος Πορθμός είναι μόνιμα απαλλαγμένος από νάρκες, ούτε αποκλείει το ενδεχόμενο πόντισης ναρκών στο μέλλον.
Οι οδηγίες
Οι Πλοίαρχοι, όπως αναφέρουν έγκυροι αναλυτές, θα πρέπει να αποφεύγουν τις περιττές αποκλίσεις από τα καθιερωμένα δρομολόγια, βασιζόμενοι αποκλειστικά σε ανεπιβεβαίωτες αναφορές για ύπαρξη ναρκών.
Τυχόν εντοπισμός ύποπτης νάρκης ή πλωτού πυρομαχικού πρέπει να αντιμετωπίζεται με τη δέουσα σοβαρότητα και να αναφέρεται άμεσα μέσω των καθιερωμένων επιχειρησιακών διαύλων.
Φόρτωση πλοίου σε πλοίο
Τα ακινητοποιημένα πλοία και οι επιχειρήσεις μεταφόρτωσης φορτίου από πλοίο σε πλοίο (STS) παραμένουν ιδιαίτερα κρίσιμα ζητήματα, καθώς συνεπάγονται προβλέψιμες συντεταγμένες και παρατεταμένη έκθεση σε κινδύνου. Όπου είναι επιχειρησιακά εφικτό, θα πρέπει να περιορίζεται η περιττή παραμονή σε σταθερή θέση.
Ο σχεδιασμός των επιχειρήσεων μεταφόρτωσης (STS) θα πρέπει να περιλαμβάνει, τον έλεγχο των εμπλεκόμενων μερών, την αξιολόγηση της ασφάλειας της τοποθεσίας, τον έλεγχο της διάρκειας παραμονής στο σημείο, την παρακολούθηση μικρών σκαφών, τη μέριμνα για δυνατότητα ταχείας αποσύνδεσης και τη διασφάλιση της ετοιμότητας του συστήματος πρόωσης.
Η συγκέντρωση πλοίων σε αγκυροβόλια και περιοχές αναμονής παραμένει σημαντικό ζήτημα, καθώς πολλά πλοία επιλέγουν να καθυστερήσουν την είσοδό τους, αντί να εκτίθενται αδικαιολόγητα σε επανειλημμένες διελεύσεις από τη ζώνη υψηλού κινδύνου.
Αυτό δημιουργεί ένα δευτερογενές ζήτημα συνωστισμού γύρω από τις κύριες περιοχές αναμονής.
Ο κίνδυνος γενικά μειώνεται όσο αυξάνεται η απόσταση προς τα ανατολικά και νότια από το Μουσάνταμ.
Ωστόσο, λόγω των ναυτικών επιχειρήσεων, της ιρανικής επιτήρησης, των ηλεκτρονικών παρεμβολών και του συνωστισμού, η περιοχή δεν μπορεί να θεωρηθεί ως μια απολύτως ασφαλής ζώνη αναμονής.
Οι Χούθι
Οι Χούθι ανέλαβαν την ευθύνη για επιθέσεις εναντίον εγκαταστάσεων της Aramco στο Γιανμπού (Yanbu), υποδομών διύλισης στο Ραμπίγκ (Rabigh), του αγωγού «Ανατολής-Δύσης» (East-West Pipeline), σταθμών άντλησης αγωγών και του Διεθνούς Αερολιμένα «Βασιλιάς Χαλίντ» (King Khalid International Airport),
του Διεθνούς Αερολιμένα «Βασιλιάς Φαχντ» (King Fahd International Airport.
Το Γιανμπού (Yanbu) είναι στρατηγικής σημασίας, καθώς αποτελεί το δυτικό άκρο του αγωγού «Ανατολής-Δύσης» (East-West) και παρέχει στη Σαουδική Αραβία τη βασική δυνατότητα εξαγωγής μεγάλων ποσοτήτων αργού πετρελαίου, χωρίς να εξαρτάται από τα Στενά του Ορμούζ.
Η σημασία της προστασίας του Γιανμπού αντικατοπτρίζεται πλέον όλο και περισσότερο στη διεθνή στρατιωτική υποστήριξη.
Το Μπαμπ ελ Μαντέμπ
Το Μπαμπ ελ Μαντέμπ παραμένει ανοιχτό και εμπορικά ενεργό.
Δεν έχει καταγραφεί καμία επιβεβαιωμένη, σκόπιμη επίθεση κατά εμπορικών πλοίων κατά την τελευταία εξεταζόμενη περίοδο.
Τα πιο πρόσφατα εβδομαδιαία στατιστικά στοιχεία δείχνουν ότι η κίνηση παραμένει χαμηλότερη από τα επίπεδα που είχαν καταγραφεί πριν από την ανακοίνωση του αποκλεισμού από τους Χούθι τον Ιούλιο, ωστόσο διατηρείται σε σημαντικά υψηλότερα επίπεδα σε σύγκριση με τα Στενά του Ορμούζ.
Δεν έχουν προκύψει νέες, ανεξάρτητα επαληθευμένες πληροφορίες που να αλλάζουν ουσιαστικά τα δεδομένα σχετικά με το περιστατικό που είχε αναφερθεί προηγουμένως, με εμπλοκή σκάφους αναψυχής κοντά στο Τζαμπάλ Ζουκάρ (Jabal Zuqar).
Η στρατιωτική κατάσταση στην ξηρά παραμένει κρίσιμης σημασίας, καθώς οι αλλαγές στον έλεγχο της ακτογραμμής της Υεμένης στην Ερυθρά Θάλασσα μπορούν να επηρεάσουν, την επιτήρηση, τις τοποθεσίες εκτόξευσης πυραύλων και μη επανδρωμένων αεροσκαφών (UAV), τις επιχειρήσεις μικρών σκαφών, καθώς και τον έλεγχο των προσβάσεων προς τα Στενά.
Ο Κόλπος του Άντεν
Ο Κόλπος του Άντεν παραμένει περιοχή υψηλού και σημαντικού κινδύνου. Δεν έχει καταγραφεί νέα επιτυχής κατάληψη πλοίου κατά την υπό εξέταση περίοδο.
Η πιο πρόσφατη επίθεση πειρατείας παραμένει αυτή της 17ης Οκτωβρίου, όταν μικρό σκάφος προσέγγισε δεξαμενόπλοιο περίπου 140 ναυτικά μίλια νοτιοδυτικά του Αλ Μουκάλα.
Τα τελευταία εβδομαδιαία στοιχεία καταγράφουν 42 περιστατικά που σχετίζονται με πειρατεία από την αρχή του έτους, συμπεριλαμβανομένων, 10 καταλήψεων ή επιβιβάσεων σε πλοία, 5 επιθέσεων καθώς και συνεχιζόμενης ύποπτης δραστηριότητας.
Έχει διαπιστωθεί στο παρελθόν ότι οι δράστες διαθέτουν τη δυνατότητα δράσης σε αποστάσεις έως και περίπου 500 ναυτικά μίλια από την ακτή.
Η πρόσφατη προσέγγιση δεξαμενόπλοιου (το οποίο διέθετε μέτρα προστασίας) από ένοπλο μικρό σκάφος, αποδεικνύει ότι οι Ομάδες Δράσης Πειρατών (Pirate Action Groups) διατηρούν τόσο την πρόθεση όσο και τη δυνατότητα δράσης.
Τα μέτρα BMP-MS (Βέλτιστες Πρακτικές Διαχείρισης για την Ασφάλεια στη Θάλασσα) και ο έγκαιρος εντοπισμός παραμένουν εξαιρετικά σημαντικά.
Δυτικός Ινδικός Ωκεανός και Λεκάνη Σομαλίας
Δεν έχει καταγραφεί νέα επιτυχής κατάληψη πλοίου από πειρατές.
Το πλοίο ASANA παραμένει η κύρια περίπτωση κατάληψης που δεν έχει επιλυθεί, στο πλαίσιο του τρέχοντος κύματος πειρατείας. Άλλα πλοία που είχαν καταληφθεί ή στα οποία είχαν επιβιβαστεί πειρατές στο παρελθόν, έχουν εν τω μεταξύ απελευθερωθεί ή ανακτηθεί.
Η βελτίωση των εποχικών συνθηκών μετά τον νοτιοδυτικό μουσώνα αυξάνει την πιθανή ακτίνα δράσης των μικρών σκαφών (skiffs) και των ομάδων που υποστηρίζονται από «πλοία-μητέρες» (motherships).
Ο κίνδυνος παραμένει ανομοιογενής. Σε μεγάλες περιοχές της Λεκάνης της Σομαλίας ενδέχεται να μην παρατηρηθεί καμία δραστηριότητα για μεγάλα χρονικά διαστήματα, ωστόσο μεμονωμένες ομάδες παραμένουν ικανές να επιχειρούν σε σημαντική απόσταση από την ακτή.
Η απειλή πειρατείας πρέπει να εκλαμβάνεται ως απειλή χαμηλής συχνότητας, αλλά με σοβαρές συνέπειες. Η απουσία συχνών περιστατικών δεν υποδηλώνει ότι τα δίκτυα που ευθύνονται για αυτές τις ενέργειες έχουν εξαρθρωθεί.
Συνολικά έχουν αναφερθεί 13 περιστατικά και 77 αναφορές για τραυματισμούς ή θανάτους, βάσει των διαθέσιμων δεδομένων για την περιοχή του Κόλπου και τα Στενά του Ορμούζ.
Αν και τα στατιστικά αυτά στοιχεία είναι χρήσιμα για την κατανόηση της κλίμακας του φαινομένου, δεν θα πρέπει να αποτελούν το μοναδικό κριτήριο για τις αποφάσεις ανάληψης ασφαλιστικών κινδύνων. Το πιο σημαντικό ζήτημα είναι η συνεχιζόμενη απόκλιση μεταξύ της κίνησης των πλοίων και της ροής των φορτίων.
Ο αριθμός των πλοίων που διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ παραμένει σε πολύ χαμηλά επίπεδα.Ωστόσο, εξακολουθούν να διακινούνται σημαντικοί όγκοι ενεργειακών προϊόντων.
Οι διαχειριστές πλοίων, επισημαίνουν οι αναλυτές κινδύνου, θα πρέπει να αξιολογούν τη συνολική έκθεση σε κινδύνους καθ’ όλη τη διάρκεια του ταξιδιού, αντί να εστιάζουν αποκλειστικά στις λίγες ώρες που το πλοίο βρίσκεται εντός των Στενών.
Διαβάστε επίσης
Ο Paolo Moretti νέος διευθύνων σύμβουλος στον ιταλικό Νηογνώμονα RINA
Content Original Link:
" target="_blank">
